Maddi ve manevi tazminat davalarında zamanaşımı süresi, tazminatın kaynağına göre nasıl değişiklik göstermektedir? Haksız fiil, sözleşmeye aykırılık ve boşanma durumlarında uygulanacak zamanaşımı sürelerini ilgili kanun maddelerine atıfta bulunarak karşılaştırınız.

Maddi ve manevi tazminat davalarında zamanaşımı süresi, tazminat borcunu doğuran hukuki sebebe göre farklılık gösterir: 1) **Haksız Fiil:** Tazminat talebi, bir haksız fiilden kaynaklanıyorsa, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 72. maddesi uygulanır. Buna göre zamanaşımı, 'zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıl'dır. Eğer fiil aynı zamanda ceza kanununa göre daha uzun zamanaşımına tabi bir suç teşkil ediyorsa, ceza zamanaşımı süresi uygulanır. 2) **Sözleşmeye Aykırılık:** Tazminat talebi, bir sözleşmenin ihlalinden (eksik ifa, hiç ifa etmeme vb.) kaynaklanıyorsa, TBK m.146'daki genel zamanaşımı süresi olan 'on yıl' uygulanır. Bu süre, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren işlemeye başlar. 3) **Boşanma:** Boşanma davasıyla birlikte veya boşanmadan ayrı olarak talep edilen maddi ve manevi tazminatlar için Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 178. maddesinde özel bir hak düşürücü süre öngörülmüştür. Buna göre, 'evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle' zamanaşımına uğrar. Bu, 1 yıllık özel bir süredir ve boşanma kararının kesinleşmesiyle başlar.