5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 75. maddesi, şüpheli veya sanığın beden muayenesini 'iç' ve 'dış' olarak ikiye ayırmakta ancak dış beden muayenesini ayrıca düzenlememektedir. Bu durumdan hareketle, dış beden muayenesinin hukuki rejimini, karar verecek makamları ve bu muayenenin sınırlarının iç beden muayenesinden nasıl ayırt edileceğini CMK m.75/4 hükmü ve gerekçesi ışığında analiz ediniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #148346

CMK m.75, iç beden muayenesini detaylı şartlara bağlarken, dış beden muayenesini ayrıca düzenlememiştir. Metinden anlaşıldığı üzere, dış beden muayenesi için mahkeme, hâkim veya Cumhuriyet savcılığı tarafından ayrı bir karar verilmesine gerek yoktur; soruşturma ve kovuşturma makamları bu işlemi kendileri yapabilirler. İç ve dış beden muayenesi arasındaki temel ayrım, müdahalenin niteliğindedir. CMK m.75/4, 'iç beden muayenesinin veya vücuttan kan veya benzeri biyolojik örnekler alınmasının, ancak tabip veya sağlık mesleği mensubu diğer bir kişi tarafından yapılabileceğini' belirtmektedir. Bu fıkra, iç beden muayenesinin tıbbi bir müdahale gerektirdiğini, dolayısıyla bir hekim veya sağlık profesyoneli tarafından yapılması zorunlu olan işlemlerin 'iç beden muayenesi' sayılacağını ortaya koymaktadır. Buna karşılık, vücudun dış yüzeyinin gözle incelenmesi, elle kontrol edilmesi, ölçümler yapılması gibi tıbbi bir uzmanlık gerektirmeyen ve cerrahi bir müdahale içermeyen işlemler 'dış beden muayenesi' olarak kabul edilir ve soruşturma makamlarınca re'sen yapılabilir.