Muris muvazaası iddiasına dayalı bir tapu iptali ve tescil davasında ispat yükü kime aittir? Davacı, bu iddiasını hangi tür delillerle ispatlayabilir?

Muris muvazaası iddiasına dayalı davalarda ispat yükü, TMK m. 6 ve HMK m. 190 uyarınca, muvazaanın varlığını iddia eden davacı tarafa aittir. Davacı, miras bırakanın yaptığı temlikteki asıl irade ve amacının diğer mirasçılardan mal kaçırmak olduğunu ispatlamakla yükümlüdür. Davayı açan mirasçılar, muvazaalı sözleşmenin tarafı olmadıkları için 'üçüncü kişi' konumundadırlar. Bu nedenle, iddialarını HMK'daki delil serbestisi ilkesi gereğince tanık dahil her türlü delille ispatlayabilirler. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, hâkim, bu tür davalarda karar verirken sadece sunulan delillerle yetinmemeli; ülke ve yörenin gelenekleri, toplumsal eğilimler, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır (Yargıtay HGK E: 2021/1005 K: 2023/260).