Kesin hüküm (res judicata) itirazının ileri sürülebilmesi için gerekli olan üç temel şart nedir? Bu şartlardan 'dava sebebinin aynı olması' ne anlama gelmektedir? Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2016/7-360 E., 2019/450 K. sayılı kararındaki yorumuyla açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #148068

Kesin hüküm itirazının ileri sürülebilmesi için 6100 sayılı HMK m. 303'te belirtilen üç şartın bir arada bulunması gerekir: 1) Tarafların Aynı Olması: Her iki davanın tarafları aynı kişiler olmalıdır. 2) Dava Konusunun (Müddeabih) Aynı Olması: Her iki davada talep edilen hak aynı olmalıdır. 3) Dava Sebebinin Aynı Olması: Davanın dayandığı maddi vakıaların (olayların) aynı olmasıdır. 'Dava sebebinin aynı olması', hukuki sebepten farklı olarak, davacının talep sonucunu dayandırdığı temel maddi olaylar bütününün aynı olması anlamına gelir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2016/7-360 E., 2019/450 K. sayılı kararında bu ilke somutlaştırılmıştır. Karara konu olayda davacı, ilk davada 'büro işçisi olmadığını, sahada çalıştığını' iddia ederek TİS'ten yararlanma talep etmiş ve davası reddedilmiştir. İkinci davada ise 'büro işçisi olduğunu kabul ederek, ancak işverenin eşitlik ilkesine aykırı davranıp diğer büro işçilerini TİS'ten yararlandırdığını' iddia ederek aynı alacakları talep etmiştir. Yargıtay, her ne kadar taraflar ve konu aynı olsa da, davanın dayandığı temel maddi vakıanın (ilkinde fiili çalışma durumu, ikincisinde eşitliğe aykırılık) farklı olduğunu belirterek 'dava sebebinin aynı olması' şartının gerçekleşmediğine ve kesin hüküm bulunmadığına karar vermiştir. Bu, dava sebebinin dar ve olgusal temelde yorumlanması gerektiğini göstermektedir.