Maddi ve manevi tazminat davasında görevli ve yetkili mahkeme nasıl belirlenir? Haksız fiil ve sözleşme ihlali durumlarında yetki konusunda hangi özel kurallar uygulanır?

Maddi ve manevi tazminat davalarında görevli mahkeme kural olarak Asliye Hukuk Mahkemesidir. Eğer uyuşmazlık ticari bir işten kaynaklanıyorsa ve her iki taraf da tacir ise görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise genel kural olarak davalının yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m. 6). Ancak kanunda özel yetki kuralları da vardır: 1) Sözleşme İhlali Durumunda (HMK m. 10): Dava, davalının yerleşim yerinde açılabileceği gibi, 'sözleşmenin ifa edileceği yer' mahkemesinde de açılabilir. 2) Haksız Fiil Durumunda (HMK m. 16): Dava, genel yetkili mahkeme olan davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabileceği gibi, ayrıca 'haksız fiilin işlendiği yer', 'zararın meydana geldiği yer', 'zararın meydana gelme ihtimalinin bulunduğu yer' veya 'zarar görenin yerleşim yeri' mahkemesinde de açılabilir. Bu düzenleme, zarar görene dava açma konusunda seçimlik haklar tanıyarak kolaylık sağlamayı amaçlar.