CMK m.76'da düzenlenen 'Diğer kişilerin beden muayenesi ve vücuttan örnek alınması' ile CMK m.75'te düzenlenen 'Şüpheli veya sanığın beden muayenesi' arasındaki temel farklar nelerdir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #148025

İki düzenleme arasındaki temel farklar şunlardır: 1) Kişi Kapsamı: CMK m.75 sadece 'şüpheli veya sanık' hakkında uygulanırken, CMK m.76 mağdur dahil olmak üzere 'diğer kişiler' (örneğin tanık) hakkında uygulanır. 2) Rıza Şartı: CMK m.75'e göre şüpheli veya sanığın rızası kural olarak aranmaz (müdafii huzurundaki rıza hali istisnadır). CMK m.76'da ise muayene veya örnek alma işlemi için kişinin 'rızasının bulunması' şarttır. Eğer kişi rıza göstermezse bu işlem yapılamaz. 3) Karar Mercii: CMK m.75'te kural hâkim/mahkeme, istisna savcı kararı iken, CMK m.76'da da benzer şekilde hâkim veya mahkeme, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından karar verilebilir. Ancak rıza olmadığı için zorla uygulama yapılamaz. 4) Zorunluluk ve Ölçülülük: CMK m.76'ya göre diğer kişilerden örnek alınabilmesi için, delil elde etmenin başka türlü mümkün olmaması ve soybağının veya elde edilen bulgunun şüpheli/sanığa veya mağdura ait olup olmadığının tespiti için 'zorunlu olması' gibi daha sıkı şartlar aranır. Bu durum, şüpheli/sanık dışındaki kişilerin beden bütünlüğüne müdahaleyi daha istisnai hale getirir.