Muris muvazaası iddiasına dayalı bir tapu iptali ve tescil davasında ispat yükü kime aittir? Davacı, bu iddiasını hangi tür delillerle ispatlayabilir?

Muris muvazaası iddiasına dayalı davalarda ispat yükü, TMK m. 6 ve HMK m. 190 uyarınca, muvazaanın varlığını iddia eden davacı tarafa aittir. Davacı, miras bırakanın yaptığı temlikteki asıl irade ve amacının diğer mirasçılardan mal kaçırmak olduğunu ispatlamakla yükümlüdür. Davayı açan mirasçılar, muvazaalı sözleşmenin tarafı olmadıkları için 'üçüncü kişi' konumundadırlar. Bu nedenle, iddialarını HMK'daki delil serbestisi ilkesi gereğince tanık dahil her türlü delille ispatlayabilirler. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, hâkim, bu tür davalarda karar verirken sadece sunulan delillerle yetinmemeli; ülke ve yörenin gelenekleri, toplumsal eğilimler, olayların olağan akışı, miras bırakanın satma ihtiyacının olup olmadığı, satış bedeli ile gerçek değer arasındaki fark, davalının alım gücünün bulunup bulunmadığı ve taraflar arasındaki beşeri ilişkiler gibi bir dizi objektif olguyu birlikte değerlendirerek murisin gerçek iradesini ortaya çıkarmalıdır (Yargıtay HGK E: 2021/1005 K: 2023/260).