Bir davanın kabulü için aranan 'hukuki yarar' şartı, tespit davalarında neden daha sıkı bir şekilde aranır?

'Hukuki yarar' şartı, tespit davalarında (HMK m.106) daha sıkı bir şekilde aranır çünkü bu davalar, eda ve inşai davalardan farklı olarak, henüz bir hak ihlali veya borca aykırılık gerçekleşmeden, hukuki bir belirsizliği ortadan kaldırmak amacıyla açılabilir. Eda davalarında (bir alacağın tahsili gibi), hakkın ihlal edilmiş olması zaten hukuki yararın varlığına bir karine teşkil eder. Tespit davaları ise, potansiyel bir tehdit veya belirsizlik durumunda, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığını veya yokluğunu mahkeme kararıyla sabitlemeyi amaçlar. Bu durumun suistimal edilmemesi ve mahkemelerin soyut, teorik veya gelecekteki olası uyuşmazlıklarla gereksiz yere meşgul edilmemesi için, kanun koyucu davacının bu tespiti istemekte 'korunmaya değer güncel bir hukuki yararının' bulunmasını özel bir dava şartı olarak aramıştır. Davacı, bu tespiti elde etmediği takdirde mevcut bir hakkının tehlikeye gireceğini veya kullanılamaz hale geleceğini ispatlamalıdır. (Kaynak: www.zulkufarslan.av.tr/galle-fazlasina-mustehak-vakif-evladi/)