CMK m.193/2'nin getirdiği, sanığın sorgusu yapılmadan davanın yokluğunda bitirilebilmesi imkanı, hangi tür kararlar için geçerlidir? Bu kuralın amacı nedir ve hangi temel hakları korumayı hedefler?

CMK m.193/2, sanık hakkında 'mahkûmiyet dışında bir karar verilmesi gerektiği' kanısına varılırsa, sorgusu yapılmamış olsa da davanın yokluğunda bitirilebileceğini düzenler. Bu, mahkumiyet, ceza verilmesine yer olmadığı ve güvenlik tedbiri kararları dışındaki tüm kararları kapsar. Özellikle beraat, derhal beraat ve düşme kararları bu kapsamdadır. Bu kuralın temel amacı, usul ekonomisini sağlamak ve sanığın haklarını korumaktır. Eğer mevcut delillere göre sanığın beraat edeceği veya davanın düşeceği açıksa, sanığı sırf sorgu yapmak için zorla getirmek veya hakkında yakalama kararı çıkarmak, hem yargılamayı gereksiz yere uzatır hem de sanığın 'lekelenmeme hakkı'nı ihlal eder. Bu düzenleme, sanığın lehine bir durum olduğunda, gereksiz yere yargısal süreçlerle yıpratılmasını önleyerek adil yargılanma hakkını ve masumiyet karinesini korumayı hedefler. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/derhal-beraat-karari-cmk-223.html, CMK m.193/2)