Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru nedir ve hangi niteliklere sahiptir? Bu başvuru yolu, bir ek temyiz veya istinaf yolu olarak kabul edilebilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #147143

Anayasa Mahkemesine (AYM) bireysel başvuru, Anayasa'da ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde (AİHS) güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinin, bir kamu gücü (yasama, yürütme, yargı organları) işlemi, eylemi veya ihmali nedeniyle ihlal edildiğini iddia eden kişilerin, diğer tüm idari ve yargısal başvuru yollarını tükettikten sonra başvurdukları 'istisnai' ve 'ikincil' nitelikte bir hak arama yoludur. Hayır, bireysel başvuru bir ek temyiz veya istinaf yolu değildir. Temyiz ve istinaf, ilk derece mahkemesi kararlarının hem maddi vakıa hem de hukuka uygunluk yönünden denetlendiği olağan kanun yollarıdır. Bireysel başvuruda ise AYM, alt derece mahkemelerinin kararının hukuka uygun olup olmadığını (kanun yolunda gözetilecek hususları) denetlemez. AYM'nin incelemesi, 'bir temel hakkın ihlal edilip edilmediği ve bu ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağının belirlenmesi' ile sınırlıdır. Yani, AYM bir 'süper temyiz' mercii gibi hareket etmez, sadece Anayasa ve AİHS kapsamındaki temel hak ihlallerini inceler. (Kaynak: or.av.tr/anayasa-mahkemesine-bireysel-basvuru-nasil-yapilir/, Anayasa m.148, 6216 sayılı Kanun m.45)