CMK m.13'te düzenlenen 'Özel Yetki' kuralı hangi durumlarda devreye girer ve yetkili mahkemeyi belirlemede nasıl bir hiyerarşi öngörür? Yurt dışında işlenen bir suçta, Türkiye'de yargılama yapılması gerektiğinde yetkili mahkeme nasıl belirlenir?

CMK m.13'teki 'Özel Yetki' kuralı, genel yetki kuralı olan 'suçun işlendiği yer mahkemesi'nin (CMK m.12) uygulanamadığı, yani suçun işlendiği yerin belli olmadığı durumlarda devreye girer. Bu durumda kanun, yetkili mahkemeyi belirlemek için basamaklı bir sistem öngörmüştür: 1) İlk olarak, şüpheli veya sanığın yakalandığı yer mahkemesi yetkilidir. 2) Eğer şüpheli/sanık yakalanmamışsa, yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. 3) Eğer Türkiye'de yerleşim yeri de yoksa, Türkiye'deki en son adresinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. 4) Bu seçeneklerin hiçbiriyle yetkili mahkeme belirlenemiyorsa, son çare olarak, ilk usul işleminin yapıldığı yer mahkemesi yetkili olur. Yurt dışında işlenen bir suçta ise, CMK m.14/1 bu durumu özel olarak düzenler ve 'Bu Kanunda yazılı kurallar saklı kalmak üzere, yabancı ülkede işlenen suçlarda yetki, 13 üncü maddenin birinci ve ikinci fıkralarına göre belirlenir.' hükmünü amirdir. Dolayısıyla, yurt dışında işlenen suçlarda, suçun işlendiği yer Türkiye'de olmadığından doğrudan CMK m.13'teki hiyerarşi uygulanır: Sanığın Türkiye'de yakalandığı yer, yakalanmamışsa Türkiye'deki yerleşim yeri, o da yoksa en son adresi mahkemesi yetkili olur. (Yargıtay 12. Ceza Dairesi E:2016/2738, K:2017/7257 sayılı kararda bu kural uygulanmıştır). (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/ceza-muhakemesi-kanunu-13-madde-cmk/, CMK m.13, CMK m.14)