Bir hakimin, itiraz yoluna başvurulmuş bir kararı (örneğin iddianamenin iadesi kararı) veren mahkemede görev aldıktan sonra, bu karara karşı yapılan itirazı inceleyecek olan mercii mahkemede de görev alması, hangi hukuki ilkeye aykırılık oluşturur ve bu durumun kanuni dayanağı nedir?

Bu durum, 'hakimin tarafsızlığı' ilkesine ve 'aynı işte iki defa görev alamama' yasağına aykırılık oluşturur. Kanuni dayanağı CMK m. 23/1'dir. Bu maddede, 'Bir karar veya hükme katılan hâkim, yüksek görevli mahkemece bu hükme ilişkin olarak verilecek karar veya hükme katılamaz' hükmü yer almaktadır. Bu kuralın amacı, bir karar vererek olayla ilgili kanaatini ve görüşünü belli etmiş bir hakimin, aynı kararın denetimini yapacak olan üst mercide tekrar görev alarak kendi kararını denetlemesinin önüne geçmektir. Bu durum, hakimin tarafsızlığına gölge düşürebilir. Metinde (kadimhukuk.com.tr/makale/ceza-muhakemesi-kanunu-23-madde-cmk/) yer alan Yargıtay 1. Ceza Dairesi'nin E: 2021/12370, K: 2021/14633 sayılı kararında, iddianamenin iadesi kararını veren hakimin, bu karara karşı yapılan itirazı inceleyen mercii heyetinde de yer alması CMK m. 23/1'e aykırı bulunmuş ve kanun yararına bozma sebebi sayılmıştır.