Yabancı bir ülkede suç işleyen bir Türk vatandaşının davası Türkiye'de görülecekse, yetkili mahkeme CMK m. 13 ve 14'e göre nasıl belirlenir? Yargıtay'ın, bu kurallara göre belirlenen yetkili mahkeme yerine, suçun işlendiği ülkeye coğrafi olarak daha yakın bir yer mahkemesini yetkili kılması mümkün müdür?

Yabancı ülkede işlenen ve Türkiye'de yargılaması gereken suçlarda yetkili mahkeme, CMK m. 13'teki kademeli sisteme göre belirlenir. Buna göre yetkili mahkeme sırasıyla: 1) Sanığın Türkiye'de yakalandığı yer, 2) Yakalanmamışsa Türkiye'deki yerleşim yeri, 3) Yerleşim yeri yoksa Türkiye'deki en son adresi, 4) Bu da yoksa ilk usul işleminin yapıldığı yer mahkemesidir. Evet, Yargıtay'ın bu genel kuraldan ayrılarak başka bir mahkemeyi yetkili kılması mümkündür. CMK m. 14/2, bu konuda Yargıtay'a özel bir yetki vermektedir. Bu maddeye göre, 'Cumhuriyet savcısının, şüphelinin veya sanığın istemi üzerine, Yargıtay, suçun işlendiği yabancı ülkeye coğrafi bakımdan daha yakın yer mahkemesini yetkili kılabilir.' Metinde (kadimhukuk.com.tr/makale/ceza-muhakemesi-kanunu-13-madde-cmk/) yer alan Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin E:2015/6598 sayılı kararında, Brezilya'da işlenen bir suçta sanığın MERNİS adresinin Hatay/Yayladağı olması nedeniyle yetkili savcılığın burası olduğu, ancak Yargıtay'ın istem üzerine suçun işlendiği yere coğrafi olarak daha yakın başka bir yer mahkemesini yetkili kılabileceği belirtilmiştir. Bu, yargılamanın daha etkin ve kolay yürütülmesini amaçlayan istisnai bir yetkidir.