Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yapılabilmesi için 'olağan kanun yollarının tüketilmiş olması' şartı ne anlama gelmektedir? Bir davacı, ilk derece mahkemesi kararını istinaf veya temyiz etmeden kesinleştirirse, bu karara karşı Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunabilir mi?

'Olağan kanun yollarının tüketilmiş olması' şartı, başvurucunun, hak ihlali iddiasını Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) taşımadan önce, bu ihlali giderebilecek nitelikteki tüm idari ve yargısal başvuru yollarını (itiraz, istinaf, temyiz gibi) kullanmış ve sonuç almış olması anlamına gelir. AYM, ikincil (tali) nitelikte bir başvuru merciidir; asıl olan ihlallerin ilk derece ve kanun yolu mahkemelerince giderilmesidir. Metinde (or.av.tr/anayasa-mahkemesine-bireysel-basvuru-nasil-yapilir/) de belirtildiği gibi, bir davacı ilk derece mahkemesinden aldığı karara karşı kendisine tanınan istinaf veya temyiz hakkını kullanmadan kararı kesinleştirirse, olağan kanun yollarını tüketmemiş sayılır. Bu durumda, kesinleşen bu karara karşı AYM'ye yapacağı bireysel başvuru, 'başvuru yollarının tüketilmemiş olması' nedeniyle kabul edilemezlik kararıyla reddedilir. AYM, etkili bir iç hukuk yolu olarak gördüğü kanun yolu mercilerinin konuyu incelemesini bir ön şart olarak aramaktadır.