Derhal beraat kararı (CMK m. 223/9) ile normal beraat kararı (CMK m. 223/2) arasındaki temel fark nedir? Bir mahkeme, yargılamanın hangi aşamasında derhal beraat kararı verebilir ve bu kararı verirken sanığın sorgusunun yapılmış olması zorunlu mudur?

Temel fark, yargılama sürecinin geldiği nokta ve delil toplama ihtiyacıdır. Normal beraat kararı (CMK m. 223/2), genellikle tüm delillerin toplandığı, tartışıldığı ve yargılamanın sonuna gelindiği duruşma sonunda verilir. Derhal beraat kararı (CMK m. 223/9) ise, metinde (barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/derhal-beraat-karari-cmk-223.html) de belirtildiği gibi, 'yargılamanın geldiği aşama itibariyle' ek bir delil toplanmasına veya araştırma yapılmasına gerek kalmaksızın fiilin suç oluşturmadığının veya sanık tarafından işlenmediğinin açıkça anlaşıldığı hallerde verilir. Derhal beraat, yargılamanın herhangi bir aşamasında (ilk duruşma dahil) verilebilir. Sanığın sorgusunun yapılmış olması zorunlu değildir. CMK m. 193/2, sanık hakkında mahkûmiyet, ceza verilmesine yer olmadığı ve güvenlik tedbiri dışında bir karar verilmesi gerektiği kanısına varılırsa, sorgusu yapılmamış olsa da davanın yokluğunda bitirilebileceğini düzenler. Bu hüküm, derhal beraat kararı için de uygulanabilir. Yargıtay'ın da vurguladığı gibi, derhal beraat kurumunun amacı, masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakkı uyarınca sanığı gereksiz yere yargılama süreçleriyle yıpratmamaktır.