Yargıtay 1. Ceza Dairesi'nin 2016/249 sayılı kararında, sanık A'nın, sanık B'yi para karşılığı maktulü öldürmeye azmettirdiği, ancak sanık B'nin hedefte hata yaparak başka birini öldürdüğü belirtilmiştir. Yargıtay, azmettiren sanık A'nın hataen öldürülen kişiden sorumlu tutulamayacağına ve beraat etmesi gerektiğine karar vermiştir. Bu kararın, Ceza Genel Kurulu'nun 2014/1 sayılı kararındaki 'hata' tartışmasıyla çelişip çelişmediğini değerlendiriniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #145383

İlk bakışta bir çelişki varmış gibi görünse de, iki karar farklı hukuki sorunları ele almaktadır ve aralarında bir çelişki yoktur. 1) Ceza Genel Kurulu 2014/1 Sayılı Karar: Bu kararda tartışılan, 'failin' (tetiği çekenin) hata durumunda nitelikli halden (kan gütme) sorumlu olup olmayacağıdır. YCGK, failin hata hükümlerinden yararlanacağına ve nitelikli halden değil, basit halden (TCK m. 81) sorumlu olacağına karar vermiştir. Yani failin cezai sorumluluğu devam etmekte, sadece niteliği değişmektedir. 2) Yargıtay 1. Ceza Dairesi 2016/249 Sayılı Karar: Bu kararda ise tartışılan, 'azmettirenin' sorumluluğudur. Ceza hukukunda azmettirenin sorumluluğu, 'azmettirdiği fiil ve neticesiyle' sınırlıdır (TCK m. 38). Sanık A, sanık B'yi spesifik olarak 'Maktul X'i' öldürmeye azmettirmiştir. Sanık B'nin hataen 'Y'yi' öldürmesi, azmettiren A'nın kastının ve iştirak iradesinin dışındadır. A'nın, Y'nin öldürülmesine yönelik bir kastı veya azmettirme iradesi yoktur. Azmettirenin sorumluluğu, iştirak ettiği suçla sınırlı olduğu için, kastı dışında gerçekleşen bir neticeden sorumlu tutulamaz. Bu nedenle, Yargıtay, A'nın hataen öldürülen Y'nin ölümünden sorumlu tutulamayacağına ve beraat etmesi gerektiğine karar vermiştir. Bu durum, azmettirmenin sınırlarına ilişkin temel bir ilkedir. YCGK kararı failin sorumluluğunu, Daire kararı ise azmettirenin sorumluluğunu ele aldığı için aralarında bir çelişki bulunmamaktadır.