TCK m. 82/1-e, öldürme suçunun 'çocuğa' karşı işlenmesini nitelikli hal saymaktadır. Maktulün 17 yaşında olduğu bir olayda, failin maktulün yaşını bilmediğini, onu yetişkin zannettiğini iddia etmesi durumunda cezai sorumluluğu nasıl etkilenir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #145209

Bu durum, TCK m. 30/2'de düzenlenen 'nitelikli halde hata' kapsamında değerlendirilir. TCK m. 82/1-e'deki 'çocuğa karşı işleme' nitelikli hali, mağdurun şahsından kaynaklanan objektif bir nitelikli haldir. Failin bu nitelikli halden sorumlu tutulabilmesi için, en azından olası kast düzeyinde, mağdurun çocuk olduğunu bilmesi veya öngörmesi gerekir. TCK m. 30/2, 'Bir suçun daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli hallerinin gerçekleştiği hususunda hataya düşen kişi, bu hatasından yararlanır' hükmünü amirdir. Eğer fail, maktulün 18 yaşından küçük olduğunu bilmiyorsa ve bu hatası kaçınılmaz ise (örneğin maktul fiziksel olarak çok gelişkinse ve kendisini yetişkin olarak tanıtmışsa), fail bu hatasından yararlanır. Bu durumda, sanık nitelikli kasten öldürme suçundan (TCK m. 82/1-e) değil, kasten öldürmenin basit halinden (TCK m. 81) sorumlu tutulur. Ancak, failin bu hatasının 'kaçınılmaz' olup olmadığı mahkeme tarafından somut olayın özelliklerine göre (fail ile maktul arasındaki ilişki, maktulün görünüşü, failin bilme olanağı vb.) değerlendirilecektir. Eğer failin maktulün yaşını bilmesi veya en azından 18 yaşından küçük olabileceğini öngörmesi bekleniyorsa, olası kastla hareket ettiği kabul edilerek nitelikli halden sorumlu tutulabilir.