Akgün/Türkiye kararında, başvuranın Anayasa Mahkemesi'ne yaptığı bireysel başvurunun reddedilmiş olmasına rağmen AİHM, Hükümetin 'iç hukuk yollarının tüketilmediği' yönündeki itirazını (CMK m. 141'deki tazminat yolu) neden reddetmiştir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #145163

AİHM, Hükümetin bu itirazını reddetmiştir çünkü Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) verdiği karar, CMK m. 141'de öngörülen tazminat yolunu 'etkisiz' hale getirmiştir. AİHM'in yerleşik içtihadına göre, bir hukuk yolunun tüketilmesi için onun 'etkili' olması, yani iddia edilen ihlali giderme ve makul bir başarı şansı sunması gerekir (Sejdovic/İtalya). Akgün davasında durum şöyledir: 1) AYM İncelemesi: Başvuran, tutukluluğunun hukuka aykırılığına ilişkin iddialarını AYM'ye taşımıştır. AYM, bu iddiaları esastan incelemiş ve 'ByLock kullanımının kuvvetli suç şüphesi oluşturduğu' ve tutukluluğun keyfi olmadığı sonucuna vararak başvuruyu 'açıkça dayanaktan yoksun' bulmuştur (para. 21). 2) Tazminat Yolunun Etkisizleşmesi: CMK m. 141'deki tazminat davası, haksız bir tutuklamanın varlığına dayanır. AYM, Türkiye'deki en yüksek yargı organı olarak, Akgün'ün tutukluluğunun haksız veya keyfi olmadığına karar vermiştir. Bu koşullar altında, daha alt dereceli bir mahkemenin (tazminat davasına bakacak olan ağır ceza mahkemesinin), AYM'nin bu tespitine aykırı bir karar vererek tutuklamanın haksız olduğuna ve tazminata hükmetmesine hukuken imkan yoktur. AYM kararı, alt mahkemeler için bağlayıcıdır. 3) Sonuç: AYM kararından sonra, CMK m. 141 yolunun başvuran için herhangi bir başarı şansı kalmamıştır. Bu yol, 'etkisiz' bir hale gelmiştir. AİHM de bu nedenle, başvuranın başarı şansı olmayan bu yolu tüketmek zorunda olmadığına karar vererek Hükümetin itirazını reddetmiştir (para. 116).