AİHM'in Akgün/Türkiye kararında, bir kişinin tutuklanması için aranan 'makul şüphe' (reasonable suspicion) standardını, Türk mahkemelerinin ByLock kullanımını 'kuvvetli suç şüphesi' sayan yaklaşımıyla karşılaştırınız. AİHM, bu konuda ulusal mahkemelerden temel olarak neyi farklı değerlendirmiştir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #145091

AİHM'in 'makul şüphe' standardı ile Türk mahkemelerinin 'kuvvetli suç şüphesi' yaklaşımı arasındaki temel fark, delilin değerlendirildiği andaki 'bilgi düzeyi' ve delilin 'doğrulanabilirliği' noktasında ortaya çıkmaktadır. Akgün/Türkiye kararında bu fark belirgindir: 1) Türk Mahkemelerinin Yaklaşımı (Kuvvetli Suç Şüphesi): Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi, ByLock'un teknik özellikleri, kullanım şekli, içeriği ve FETÖ/PDY mensuplarınca münhasıran kullanıldığına dair sonraki tarihli bilirkişi ve istihbarat raporlarına dayanarak, bu uygulamanın kullanımını tek başına 'silahlı terör örgütü üyeliği' için 'kuvvetli suç şüphesi' saymıştır. Bu yaklaşım, delilin niteliğine odaklanır. 2) AİHM'in Yaklaşımı (Makul Şüphe): AİHM, şüphenin 'makul' olup olmadığını, tutuklama kararını veren hakimin 'karar anında' elinde bulunan somut, objektif ve doğrulanabilir verilere göre değerlendirir. Akgün kararında AİHM, tutuklama anında Sulh Ceza Hakiminin elinde sadece MİT tarafından düzenlenmiş, tarihsiz, dayanağı belirsiz ve içeriği açıklanmayan tek sayfalık bir 'kırmızı listede' olma belgesi olduğunu tespit etmiştir (para. 178). AİHM'e göre, bu belge tek başına, tarafsız bir gözlemciyi Akgün'ün bir suç işlediğine ikna edecek 'makul şüphe' oluşturmaz. AİHM, Yargıtay ve AYM'nin dayandığı detaylı raporların ve kararların, Akgün'ün tutuklanmasından sonra ortaya çıktığını ve bu nedenle tutuklama anındaki şüpheyi haklı çıkarmak için kullanılamayacağını vurgulamıştır (para. 169). Temel fark, AİHM'in 'anlık fotoğraf' çekerek o andaki delillerin yeterliliğini sorgulaması, Türk mahkemelerinin ise delilin (ByLock'un) genel niteliğini ve sonradan ortaya çıkan bilgileri de dikkate alarak bir sonuca varmasıdır.