TCK m. 53/1 ve TCK m. 53/5'te düzenlenen hak yoksunlukları arasındaki temel farklar nelerdir? Özellikle 'hükümlülüğün yasal sonucu olma' ve 'aleyhe bozma yasağı' prensipleri açısından bu iki fıkrayı karşılaştırınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #145076

TCK m. 53/1 ve TCK m. 53/5 arasındaki temel farklar şunlardır: 1) Nitelik: TCK m. 53/1, kasıtlı suçtan hapis cezasına mahkûmiyetin 'kanuni (otomatik) bir sonucudur'. Mahkeme kararında belirtmese bile infaz aşamasında uygulanır. TCK m. 53/5 ise, hak ve yetkinin kötüye kullanılmasıyla işlenen suçlarda mahkemenin 'ayrıca karar vermesi gereken' bir güvenlik tedbiridir. 2) Zamanlama: TCK m. 53/1'deki yoksunluk, cezanın infazı tamamlanıncaya kadar sürer. TCK m. 53/5'teki yasaklama ise 'cezanın infazından sonra' başlar. 3) Aleyhe Bozma Yasağı: Ceza Genel Kurulu (2021/26 E., 2023/478 K.) kararına göre, TCK m. 53/1'deki yoksunluklar kanuni sonuç olduğu için kararda gösterilmemiş olsa bile aleyhe bozma yasağı kapsamında değerlendirilmez ve infazda dikkate alınabilir. Ancak TCK m. 53/5'teki yasaklama, mahkemenin takdirine bağlı ve ayrıca hükmedilmesi gereken bir tedbir olduğu için, hükümde yer almaması sanık lehine kazanılmış hak oluşturur ve aleyhe temyiz olmadıkça sonradan eklenemez; yani aleyhe bozma yasağına tabidir.