Anayasa Mahkemesi'nin E.2018/137, K.2022/86 sayılı kararında, 375 sayılı KHK'nın Geçici 35. maddesinin (B) fıkrasının dördüncü paragrafındaki göreve iade edilen personele ilişkin 'Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.' hükmü, Anayasa'nın hangi ilkesiyle çeliştiği için iptal edilmiştir? Bu ilkenin önemi nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #145034

Bu hüküm, Anayasa'nın 40. maddesinde güvence altına alınan 'etkili başvuru hakkı' ile çeliştiği için iptal edilmiştir (VII. HÜKÜM, A.16.b.iv.(3)). Etkili başvuru hakkı, Anayasa ile tanınmış hak ve özgürlükleri ihlal edilen herkesin, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkanının sağlanmasını isteme hakkını içerir. Bu hak, sadece bir ihlal iddiasını ileri sürme imkanını değil, aynı zamanda ihlal tespit edildiğinde bunun sonuçlarının giderilmesini, yani bir telafi mekanizmasının bulunmasını da gerektirir. Göreve iade kararı, esasen kamu görevinden çıkarılma işleminin hukuka aykırı olduğunu gösterir. Hukuka aykırı bir işlem nedeniyle maddi veya manevi zarar gören kişilerin bu zararları için tazminat talep etme haklarının engellenmesi, etkili başvuru hakkının özünü zedeler ve hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmaz. AYM, bu nedenle bu hükmü iptal etmiştir.