Yakalanan kişinin, en geç yirmi dört saat içinde yetkili hâkim veya mahkeme önüne çıkarılamaması durumunda CMK m. 94/2'de öngörülen 'sesli ve görüntülü iletişim sisteminin (SEGBİS) kullanılması' suretiyle sorgu yapılması, Anayasa'nın 19. maddesinde güvence altına alınan 'kişi hürriyeti ve güvenliği' hakkı ile AİHS'nin 5. maddesindeki 'hâkim önüne çıkarılma' güvencesini tam olarak karşılar mı? Bu uygulamanın avantaj ve dezavantajlarını tartışınız.
CMK m. 94/2'de öngörülen SEGBİS ile sorgu yapılması, özellikle coğrafi uzaklıklar ve zaman kısıtları nedeniyle 24 saatlik süreye uyulmasını sağlamak amacıyla getirilmiş pratik bir çözümdür. Ancak bu uygulamanın Anayasa ve AİHS'deki güvenceleri tam olarak karşılayıp karşılamadığı tartışmalıdır. **Avantajları:** 1) 24 saatlik anayasal süreye uyulmasını sağlayarak, keyfi alıkoymaların önüne geçer. 2) Ulaşım zorlukları nedeniyle kişinin fazladan saatler veya günler boyunca nezarette kalmasını engeller. 3) Usul ekonomisi sağlar. **Dezavantajları ve Potansiyel Sorunlar:** 1) **Yüzyüzelik İlkesinin Zedelenmesi:** Hakim, şüphelinin/sanığın duruşunu, tavrını, psikolojik durumunu ekrandan tam olarak gözlemleyemeyebilir. Bu, hakimin kişi hakkında sağlıklı bir kanaat oluşturmasını zorlaştırabilir. 2) **Savunma Hakkının Kısıtlanması:** Şüphelinin müdafii ile anlık ve gizli bir şekilde görüş alışverişinde bulunması teknik olarak zorlaşabilir. Ortamın gizliliği ve güvenliği konusunda endişeler olabilir. 3) **Teknik Sorunlar:** Ses veya görüntüde yaşanacak kesintiler, ifadenin veya sorgunun eksik anlaşılmasına, dolayısıyla adil yargılanma hakkının ihlaline yol açabilir. AİHM, SEGBİS kullanımını kategorik olarak reddetmemekle birlikte, uygulamanın sanığın savunma haklarını kısıtlamaması, müdafii ile etkin iletişim kurabilmesi ve teknik açıdan sorunsuz olması gerektiğini vurgulamaktadır. Dolayısıyla SEGBİS, 'hâkim önüne çıkarılma' güvencesinin bir alternatifi olsa da, fiziki olarak hâkim önünde bulunmanın tüm güvencelerini tam olarak sağladığı söylenemez ve istisnai olarak uygulanması gereken bir yöntemdir.