Yargıtay ilgili hukuk dairesinin veya Hukuk Genel Kurulu'nun HMK m. 47 kapsamında ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği bir karara karşı gidilebilecek kanun yolu nedir? Bu kanun yolu incelemesinde, kararı veren dairenin veya kurulun başkan ve üyelerinin yer alamamasının sebebi nedir?

HMK Madde 47(1)'de bu süreç açıkça düzenlenmiştir. Yargıtay ilgili hukuk dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararların temyiz incelemesi, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nca (HGK) yapılır. Maddenin eski halinde, HGK'nın ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararların temyizi Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nda yapılıyordu. Bu, davanın olağanüstü niteliği nedeniyle kanun yolu denetiminin de yine Yargıtay'ın en üst karar organları tarafından yapılmasını sağlamak içindir. Temyiz incelemesine, ilk derece mahkemesi sıfatıyla kararı veren başkan ile üyelerin katılamamasının sebebi, 'hakimin kendi kararını denetleyememesi' ve 'tarafsızlık' ilkesidir. Bir hakimin veya heyetin, kendi verdiği kararın hukuka uygunluğunu denetleyeceği bir üst merci toplantısına katılması, hem objektif hem de sübjektif tarafsızlık algısını zedeler. Bu, adil yargılanma hakkının (AİHS m. 6) temel bir gereğidir ve yargılamanın hiçbir aşamasında hakimin kendi eyleminin yargıcı olmamasını temin eder.