İtiraz kanun yolunda 'cezayı aleyhe değiştirme yasağı' (reformatio in pejus) ilkesi uygulanır mı? Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2019/148 E. sayılı kararında bu konuda varılan sonucun gerekçelerini, kanun yollarının sistematik yorumu çerçevesinde açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #142184

Hayır, itiraz kanun yolunda 'cezayı aleyhe değiştirme yasağı' ilkesi uygulanmaz. Yargıtay CGK'nın 2019/148 E. sayılı kararında bu durumun gerekçeleri şu şekilde açıklanmıştır: 1) **Yasal Düzenleme Eksikliği:** Cezayı aleyhe değiştirme yasağı, istisnai bir kuraldır. Kanun koyucu bu yasağı istinaf (CMK m. 283), temyiz (CMK m. 307/5) ve kanun yararına bozma (CMK m. 309) gibi kanun yolları için açıkça düzenlemişken, itiraz kanun yolunu düzenleyen CMK m. 267-271 arasında böyle bir hükme yer vermemiştir. Bu durum, kanun koyucunun bilinçli bir tercihidir ve kıyas yoluyla bu istisnai kuralın itiraz yoluna uygulanması mümkün değildir. 2) **İtirazın Konusu:** İtiraz genellikle ara kararlara karşı başvurulan bir yoldur ve davanın esasını çözen hükümlere (mahkumiyet, beraat vb.) karşı değil, tutuklama, adli kontrol, HAGB gibi kararlara karşı yapılır. Bu kararlarda sanık aleyhine sonuç doğurabilecek bir 'ceza' henüz ortada olmadığından, 'cezanın aleyhe değiştirilmesi'nden de söz edilemez. Örneğin, sadece sanığın itiraz ettiği bir HAGB kararı kaldırılıp hüküm açıklandığında, bu hükme karşı sanık aleyhine de kanun yoluna başvurulabilir ve ceza artırılabilir. Bu nedenlerle, itiraz merciinin incelemesi, aleyhe bozma yasağı ile sınırlı değildir.