5941 sayılı Çek Kanunu m. 5'te düzenlenen karşılıksız çek düzenleme suçu, bir 'tehlike suçu' mudur yoksa 'zarar suçu' mudur? Suçun tamamlanması için hamilin fiilen bir zarara uğraması şart mıdır, yoksa 'karşılıksızdır' işleminin yapılması yeterli midir? Bu suçun manevi unsurunu (kast) açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #142090

Karşılıksız çek düzenleme suçu, bir tehlike suçudur. Suçun tamamlanması için hamilin mutlaka somut bir zarara uğraması veya çek bedelini tahsil edememesi sonucu malvarlığının azalması şart değildir. Kanun, çekin bir ödeme aracı olarak güvenilirliğini korumayı amaçlamaktadır. Bu güveni sarsan her eylem, bir tehlike yarattığı için cezalandırılır. Suçun maddi unsuru, üzerinde yazılı düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibraz edilen çekle ilgili olarak 'karşılıksızdır' işlemi yapılmasına sebebiyet vermektir. Bu işlemin yapılmasıyla suç tamamlanır. Suçun manevi unsuru ise genel kasttır. Failin, çeki düzenlerken ibraz tarihinde hesapta yeterli karşılık bulunmayacağını bilmesi ve bu sonucu istemesi (doğrudan kast) veya en azından öngörerek kabullenmesi (olası kast) yeterlidir. Failin 'ödeyecektim ama son anda işlerim bozuldu' gibi savunmaları, genellikle kastın varlığını ortadan kaldırmaz, çünkü fail, karşılığı olmadan çek düzenleyerek bu riski en başından almıştır.