TCK m. 92'de düzenlenen 'zorunluluk hali'nin organını satan kişiye uygulanabilmesi için, kişinin içinde bulunduğu 'sosyal ve ekonomik koşulların' ispatı nasıl yapılır ve mahkeme bu değerlendirmeyi yaparken hangi somut verileri dikkate almalıdır?

Mahkeme, bu değerlendirmeyi yaparken soyut beyanlarla yetinmemeli, somut verileri araştırmalıdır. Dikkate alınması gereken veriler şunlar olabilir: 1) Kişinin ve ailesinin gelir durumu (maaş bordroları, serbest meslek kazanç defterleri vb.). 2) Üzerine kayıtlı malvarlığı (tapu, araç kayıtları). 3) Borç durumu (icra dosyaları, banka kredi borç dökümleri, senetler). 4) Sosyal güvenlik durumu (SGK kaydı olup olmadığı, sağlık güvencesi). 5) Ailesinin durumu (bakmakla yükümlü olduğu kişi sayısı, özel ihtiyaçları olan aile bireyi olup olmadığı). 6) Kişinin eğitim durumu ve iş bulma potansiyeli. Mahkeme, bir sosyal ve ekonomik durum araştırması (SED Raporu) yaptırarak bu verileri toplayabilir. Yargıtay kararlarında (örn. 2015/3906 E.), bu sıkıntıyı gidermek için başka bir yasal yolun (örneğin borçlarını yapılandırma, ek iş bulma, sosyal yardım talep etme) bulunup bulunmadığı da değerlendirilmektedir. Sadece 'borcum vardı' beyanı, TCK m. 92'nin uygulanması için yeterli değildir.