CMK m. 119/1'e göre, gecikmesinde sakınca bulunan ve Cumhuriyet savcısına ulaşılamayan hallerde adli kolluk amirinin yazılı arama emri verme yetkisinin sınırları nelerdir? Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun E:2016/235, K:2019/41 sayılı kararında 'metruk bina' kavramı bu yetki açısından nasıl yorumlanmıştır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #141228

CMK m. 119/1'e 5353 sayılı kanunla eklenen hükme göre, gecikmesinde sakınca bulunan ve Cumhuriyet savcısına ulaşılamayan hallerde adli kolluk amiri de yazılı emirle arama yapılmasına karar verebilir. Ancak bu yetkinin önemli bir sınırı vardır: Kolluk amirinin yazılı emir verme yetkisi 'konut ve işyeri' aramaları için geçerli değildir. Bu yerlerde arama yapabilmek için mutlaka hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca olan hallerde savcı emri gerekir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun E:2016/235, K:2019/41 sayılı kararında, 'metruk bina' kavramı bu sınırlama dışında tutulmuştur. Karara göre, pencereleri ve kapıları bulunmayan, yarı yıkık vaziyette olan, kişilerin devamlı veya geçici olarak yerleşmek ve barınmak amacıyla oturmalarına elverişli olmayan ve terk edilmiş yerler, 'konut' vasfında sayılamaz. Bu nedenle metruk bir binada yapılan arama, Anayasa'nın 21. maddesiyle korunan 'konut dokunulmazlığı' kapsamında değildir ve CMK m. 116 ve devamı maddelerindeki teknik anlamda bir 'adli arama' olarak değerlendirilemez. Dolayısıyla, bu gibi yerlerde yapılan kontrol için adli arama kararı veya emri gerekmez ve burada elde edilen deliller hukuka uygundur. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/ceza-muhakemesi-kanunu-119-madde-cmk/)