Muris muvazaası iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil davalarında ispat yükü kime aittir ve bu iddianın ispatında hangi olgulardan yararlanılır? 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nın uygulanabilmesi için temel koşul nedir?

Muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı davalarda ispat yükü, muvazaanın varlığını iddia eden davacı tarafa aittir (TMK m. 6, HMK m. 190). Davacı, mirasbırakanın yaptığı temlikteki gerçek irade ve amacının mirasçıdan mal kaçırmak olduğunu her türlü delille (tanık dahil) kanıtlamalıdır. Bu iddianın ispatında mahkeme şu gibi olgulardan yararlanır: ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimler, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark ve taraflar ile mirasbırakan arasındaki beşeri ilişkiler. 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nın uygulanabilmesi için temel ve vazgeçilmez koşul, mirasbırakanın temliki yaparkenki asıl amacının 'mirasçısını miras hakkından yoksun etmek' (mirastan mal kaçırmak) olmasıdır. Eğer mirasbırakanın mal kaçırma amacı yoksa, örneğin temliki gerçek bir borcunu ödemek veya başka makul bir sebeple yapmışsa, bu içtihadı birleştirme kararının uygulanma olanağı bulunmamaktadır. (Kaynak: www.zulkufarslan.av.tr/muris-muvazaasinin-ispati/)