Bir memurun, 'hizmet gereği' atama işlemine karşı idare mahkemesinde açtığı iptal davasında, mahkemenin denetimi neleri kapsar? Mahkeme, idarenin yerine geçerek 'yerindelik' denetimi yapabilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #140369

Hayır, idare mahkemesi idarenin yerine geçerek 'yerindelik' denetimi yapamaz. Mahkemenin denetimi, idari işlemin 'hukuka uygunluk' denetimi ile sınırlıdır. 'Hizmet gereği' atama gibi takdir yetkisine dayalı işlemlerde, mahkeme şu hususları denetler: 1) Yetki: İşlemi yapan makam yetkili midir? 2) Şekil: İşlem, kanunda öngörülen usul ve şekil kurallarına uygun olarak mı tesis edilmiştir? 3) Sebep: İdarenin işlemi dayandırdığı sebep (örneğin, memur hakkındaki soruşturma raporu) gerçek ve hukuken geçerli midir? 4) Konu: İşlemin kendisi kanuna uygun mudur? 5) Amaç: İşlem, kanunun öngördüğü 'kamu yararı' ve 'hizmetin gereği' amacıyla mı yapılmıştır, yoksa altında 'sürgün' gibi kişisel veya cezalandırıcı bir 'maksat sakatlığı' mı vardır? Mahkeme, idarenin 'bu memuru A iline değil de B iline ataması daha doğru olurdu' gibi bir yerindelik değerlendirmesi yapamaz. Ancak, atamanın hiçbir somut, nesnel ve makul hizmet gerekliliğine dayanmadığını, keyfi veya cezalandırma amaçlı olduğunu tespit ederse, işlemi 'amaç' veya 'sebep' unsurları yönünden hukuka aykırı bularak iptal edebilir.