4734 sayılı Kanun'un 21. maddesinin (b) bendine dayanılarak yapılan pazarlık usulü ihalelerin, metinde 'kamu kaynakları bakımından bir kara delik' olarak nitelendirilmesinin sebepleri nelerdir?

Metinde bu nitelendirmenin üç temel sebebi bulunmaktadır: 1) Şartların Oluşmadan Uygulanması: 21/b bendi, 'doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen... veya ivedilikle yapılması gerekli' haller gibi çok özel ve acil durumlar için öngörülmüştür. Ancak metin, şehir hastaneleri ve millet bahçeleri gibi uzun vadeli ve ivedi olmayan büyük projelerin dahi bu bentten ihale edildiğini, yani kanundaki şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın keyfi bir şekilde kullanıldığını belirtmektedir. 2) Yüksek Tutar ve Sıklık: 2021 yılında 21/b bendine dayanılarak 7.476 adet ihale ile 62,3 Milyar TL gibi devasa bir tutarda alım yapılmıştır. Bu kadar büyük bir meblağın istisnai bir usulle harcanması, kamu kaynaklarının verimli kullanımı ilkesini zedelemektedir. 3) İlan Zorunluluğunun Olmaması: 21/b bendine göre yapılan ihalelerde idarenin ihaleyi ilan etme zorunluluğu yoktur. Bu durum, ihalelerden sadece idarenin davet ettiği belirli firmaların haberdar olmasına, rekabetin ortadan kalkmasına ve sürecin şeffaflıktan uzak, 'kapalı devre' bir sistem haline gelmesine yol açmaktadır. Bu üç faktörün birleşimi, bu usulü denetlenmesi zor bir 'kara delik' haline getirmektedir.