5271 sayılı CMK'nın 50. maddesine göre hangi kişiler mahkemede yeminsiz olarak dinlenir? Bu düzenlemenin ardındaki temel mantığı her bir kategori için açıklayınız.
CMK m.50/1'e göre üç grup kişi yeminsiz dinlenir: a) Dinlenme sırasında on beş yaşını doldurmamış olanlar. b) Ayırt etme gücüne sahip olmamaları nedeniyle yeminin niteliği ve önemini kavrayamayanlar. c) Soruşturma veya kovuşturma konusu suçlara iştirakten veya bu suçlar nedeniyle suçluyu kayırmaktan ya da suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirmekten şüpheli, sanık veya hükümlü olanlar. Maddenin gerekçesine göre bu düzenlemenin ardındaki mantık şöyledir: İlk iki grupta (a ve b bentleri), tanığın yaşı veya akli durumu nedeniyle yeminin hukuki ve ahlaki anlamını, getirdiği sorumluluğu tam olarak kavrayamayacağı varsayımı vardır ('psikolojik noksanlık veya zaaf karinesi'). Üçüncü grupta (c bendi) ise neden, bu kişilerin davanın tarafı olmaları veya suçla doğrudan ilişkili olmaları nedeniyle tarafsız kalamayacakları, kendi lehlerine veya aleyhlerine sonuç doğuracak şekilde beyanda bulunma ihtimallerinin yüksek olmasıdır ('taraf tutabilme olasılığı'). Bu kişilere yemin ettirerek kendilerini veya suç ortaklarını suçlayıcı beyanda bulunmaya zorlamak, savunma hakkıyla da çelişirdi.