Organ veya doku ticareti suçunda (TCK m.91), organını veya dokusunu satan kişinin 'zorunluluk hali' (TCK m.92) içinde kabul edilmesi için Yargıtay'ın aradığı kriterler nelerdir? Metindeki Yargıtay kararlarına göre, sıradan bir ekonomik sıkıntı bu kapsamda değerlendirilebilir mi?

TCK m.92, organ veya dokusunu satan kişinin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik koşullar nedeniyle hakkında ceza indirimi yapılmasına veya ceza verilmemesine olanak tanıyan özel bir zorunluluk hali düzenlemesidir. Ancak metindeki Yargıtay kararlarına göre bu hükmün uygulanması oldukça kısıtlıdır. Yargıtay, kişinin içinde bulunduğu ekonomik sıkıntıyı, hayati önem taşıyan bir organını satmak dışında başka bir yolla giderme imkanının olup olmadığını araştırmaktadır. Metindeki Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin K.2015/8955 ve K.2015/2805 sayılı kararlarında, borçlarını ödemek gibi 'alelade' bir ekonomik sıkıntıyı gidermek için organını satmanın TCK m.92 kapsamında bir zorunluluk hali oluşturmayacağı belirtilmiştir. Yargıtay'a göre, bu eylem, tehlikenin ağırlığı ile kullanılan vasıta arasında orantısızlık teşkil etmekte ve kişinin bedeni üzerindeki tasarruf yetkisinin sınırlarının aşılması anlamına gelmektedir. Dolayısıyla, çok istisnai ve başka türlü aşılamayacak (örneğin çocuğunun hayati sağlık giderleri gibi) durumlar dışında, sıradan ekonomik sıkıntılar TCK m.92'nin uygulanması için yeterli görülmemektedir.