HMK m.412/1'de tahkim sözleşmesinin, 'sözleşme veya sözleşme dışı bir hukuki ilişkiden doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlıklar' için yapılabileceği belirtilmiştir. 'Sözleşme dışı bir hukuki ilişki'den doğan uyuşmazlığa bir örnek vererek, bu durumda tahkim anlaşmasının nasıl yapılacağını açıklayınız.

'Sözleşme dışı bir hukuki ilişki'den doğan uyuşmazlığa en tipik örnek, 'haksız fiil'den kaynaklanan tazminat davalarıdır. Örneğin, bir fabrikanın atıklarının, komşu bir tarlaya zarar vermesi durumunda, fabrika sahibi ile tarla sahibi arasında bir sözleşme ilişkisi yoktur, ancak bir haksız fiil ilişkisi vardır. Bu haksız fiilden kaynaklanan zararın tazmini için taraflar, uyuşmazlık ortaya çıktıktan sonra, mahkemeye gitmek yerine bir 'tahkim sözleşmesi' (tahkimname) imzalayarak, zararın miktarını ve sorumluluğu bir hakemin belirlemesini kararlaştırabilirler. Bu durumda tahkim anlaşması, haksız fiil eylemi gerçekleştikten sonra, uyuşmazlığın çözümü için tarafların ortak iradesiyle, ayrı bir sözleşme şeklinde yapılır. Bu, tarafların, sözleşmesel olmayan konularda dahi, uyuşmazlıklarını daha hızlı ve gizli bir yol olan tahkimle çözmelerine imkan tanır.