Yapı kayıt belgesinin 'beyan esasına' dayanması, belgeyi veren idarenin (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı veya yetkilendirdiği kurum) sorumluluğunu nasıl etkiler? İdarenin, yanlış beyan üzerine verdiği bir belge nedeniyle sorumluluğu doğar mı?

Yapı kayıt belgesinin 'beyan esasına' dayanması, kural olarak belgeyi veren idarenin sorumluluğunu ortadan kaldırır veya büyük ölçüde azaltır. İmar Kanunu geçici m.16/1, 'Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir.' diyerek, bilgilerin doğruluğuna ilişkin sorumluluğu başvuru sahibine yüklemiştir. İdarenin, bu beyanların doğruluğunu yerinde denetleme gibi bir yükümlülüğü yoktur. Dolayısıyla, bir yapı sahibinin, örneğin yapının yapım yılını veya kat sayısını yanlış beyan ederek haksız yere yapı kayıt belgesi alması durumunda, bu yanlış beyandan kaynaklanan hukuki ve cezai sorumluluk öncelikle beyanda bulunan kişiye aittir. İdarenin sorumluluğu, ancak beyanın bariz bir şekilde yanlış olduğunu bilebilecek durumda olmasına rağmen işlem yapması veya kendi kayıtlarıyla çelişen bir beyanı kabul etmesi gibi ağır hizmet kusuru hallerinde gündeme gelebilir.