AİHM'in Yasak/Türkiye kararında, başvurucunun AYM'ye yaptığı bireysel başvuruda 'adil yargılanma hakkı' ihlali iddiasının 'açıkça dayanaktan yoksunluk' ve 'olağan hukuk yollarının tüketilmediği' gerekçeleriyle reddedilmesi, AİHM'in aynı konuda bir inceleme yapmasına engel teşkil eder mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #140089

Bu durum, AİHM'in inceleme yapmasına kısmen engel teşkil eder. AİHS'ye göre, bir başvurunun AİHM önünde esastan incelenebilmesi için öncelikle 'iç hukuk yollarının tüketilmiş olması' gerekir. AYM'nin, başvurucunun savunma haklarına ilişkin şikayetini 'olağan hukuk yollarının tüketilmediği' gerekçesiyle reddetmesi, AİHM'in de bu şikayetleri aynı gerekçeyle (iç hukuk yollarının tüketilmemesi) kabul edilemez bulmasına neden olur. Çünkü sanık, bu iddialarını Yargıtay gibi olağan kanun yollarında ileri sürmemiş olabilir. AYM'nin, yargılamanın bütününe ilişkin adil yargılanma şikayetini 'açıkça dayanaktan yoksunluk' nedeniyle reddetmesi ise, esasa ilişkin bir karardır. AİHM, bu tür bir ret kararını genellikle 'dördüncü merci' olmama ilkesi gereği saygıyla karşılar, ancak AYM'nin kararının bariz bir takdir hatası veya keyfilik içerdiğini düşünürse, aynı konuyu yeniden inceleyebilir. Yasak/Türkiye davasında başvurucu, muhtemelen AYM'nin bu kararları nedeniyle AİHM önünde adil yargılanma hakkı şikayetini hiç ileri sürmemiştir, bu da AİHM'in bu konuya girmesini engellemiştir.