İmar Kanunu geçici m.16'ya göre yapı kayıt belgesi alınması, binanın 'ruhsat ve eklerine aykırı' kısımlarını meşrulaştırırken, bu meşrulaştırma 'taşıyıcı sistemi etkileyen' aykırılıklar (örneğin, eksik demir kullanma, düşük kaliteli beton) için de geçerli midir? Bu durumun ceza sorumluluğuna etkisini tartışınız.

Yapı kayıt belgesi, projesine veya ruhsatına aykırı olarak yapılmış 'görünür' aykırılıkları (fazla kat, balkon kapatma, çıkma yapma vb.) kayıt altına alarak imar hukuku açısından meşrulaştırır. Ancak bu meşrulaştırma, yapının taşıyıcı sistemini etkileyen, binanın statiğini ve deprem güvenliğini tehlikeye atan 'gizli' ve temel aykırılıkları kapsamaz. Yapı kayıt belgesi, bir 'sağlamlık vizesi' değildir. Dolayısıyla, binayı inşa eden müteahhidin veya fenni mesulün, projeye aykırı olarak taşıyıcı sistemde eksik malzeme kullanması veya standartlara uymaması, yapı kayıt belgesi alınmış olsa dahi hukuka aykırı bir fiil olmaya devam eder. Binanın bu nedenle depremde yıkılması halinde, yapı kayıt belgesi, bu temel aykırılıkları yapan kişilerin ceza sorumluluğunu (taksirle veya olası kastla ölüme/yaralanmaya neden olma) ortadan kaldırmaz. Sorumluluk, imara aykırılıktan değil, binanın dayanıksızlığına neden olan kusurlu ve tehlikeli eylemden kaynaklanır.