Bir ceza davasında, sanığın babası tanık olarak dinlenmek istenmektedir. Sanığın babasının tanıklık yapma yükümlülüğü ve yemin etme yükümlülüğü açısından hukuki durumu nedir?

Sanığın babasının hukuki durumu iki aşamalı olarak değerlendirilmelidir. 1) Tanıklık Yapma Yükümlülüğü: Sanığın babası, CMK m.45/1-c uyarınca sanığın 'üstsoy'u olduğu için 'tanıklıktan çekinme hakkı'na sahiptir. Mahkeme, dinlemeden önce kendisine bu hakkını hatırlatmak zorundadır. Eğer bu hakkını kullanmak istediğini beyan ederse, tanıklık yapmaz ve kürsüden ayrılır. Ancak, bu hakkını kullanmak istemez ve tanıklık yapmayı kabul ederse, bildiklerini anlatmakla yükümlüdür. 2) Yemin Etme Yükümlülüğü: Eğer sanığın babası tanıklık yapmayı kabul ederse, bu kez CMK m.51/1-a devreye girer. Bu maddeye göre, tanıklıktan çekinme hakkı olmasına rağmen bu hakkı kullanmayan kişiler, 'yemin etmekten çekinebilirler'. Yani, ifade vermeyi kabul etse bile, 'Ben yemin etmek istemiyorum' diyerek yemin etmeyi reddetme hakkına sahiptir. Bu durumda ifadesi yeminsiz olarak alınır.