HMK m.412/2'ye göre, tahkim sözleşmesinin 'taraflar arasındaki sözleşmenin bir şartı' veya 'ayrı bir sözleşme şeklinde' yapılabilmesi ne anlama gelir? Bu iki türün pratik sonuçları açısından bir fark var mıdır?

Bu iki durum, tahkim iradesinin belgelenme şeklini ifade eder. 1) 'Sözleşmenin bir şartı' (tahkim şartı veya tahkim kloz): Bu en yaygın yöntemdir. Taraflar, aralarındaki asıl sözleşmenin (örneğin bir satım, inşaat veya kira sözleşmesinin) içine, o sözleşmeden doğabilecek uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözüleceğine dair bir madde eklerler. Bu madde, asıl sözleşmenin bir parçasıdır. 2) 'Ayrı bir sözleşme' (tahkim sözleşmesi veya tahkimname): Taraflar, aralarındaki asıl sözleşmeden bağımsız, sadece uyuşmazlık çözüm yöntemini belirlemek amacıyla ayrı bir sözleşme yapabilirler. Bu genellikle, asıl sözleşmede tahkim şartı bulunmadığı halde, uyuşmazlık doğduktan sonra tarafların bu uyuşmazlığı tahkime götürmek üzere anlaşmaları durumunda yapılır. Pratik sonuçları açısından, 'ayrılabilirlik ilkesi' gereği her ikisi de aynı hukuki güce sahiptir. Her ikisi de geçerli bir tahkim iradesini gösterir ve yazılı şekil şartına tabidir. Temel fark, birinin asıl sözleşmeye gömülü, diğerinin ise ondan fiziken ayrı bir belge olmasıdır.