Konutu terk etmeme (ev hapsi) tedbiri, şüphelinin sorgusu yapılmadan, dosya üzerinden verilebilir mi? Bu durumun CMK'daki yasal dayanağını ve uygulamadaki durumunu açıklayınız.

Ceza Muhakemesi Kanunu'nda, tutuklama kararının aksine (CMK m.101/2), adli kontrol tedbirlerinin (ev hapsi dahil) verilebilmesi için şüphelinin sorgusunun yapılması açıkça bir şart olarak koşulmamıştır. Bu yasal boşluk nedeniyle, uygulamada sulh ceza hakimliklerinin, özellikle kaçak veya ulaşılamayan şüpheliler hakkında, Cumhuriyet savcısının talebi üzerine dosya üzerinden konutu terk etmeme kararı verebildiği gözlemlenmektedir. Metinde de belirtildiği gibi, 'Konutu Terk Etmeme (Ev Hapsi) altına alınmasına karar verilmesi için sorgusunun yapılması kanunda açıkça şart koşulmamıştır'. Ancak bu uygulama, şüphelinin dinlenilme hakkı ve savunma hakkı (AİHS m.6) açısından eleştirilere açıktır. Kural olarak, kişinin özgürlüğünü bu denli kısıtlayan bir tedbire karar verilirken, şüpheliye kendini ifade etme ve delillerini sunma imkanı tanınması, adil yargılanma hakkının bir gereğidir. Bu nedenle, hazır edilebilen şüpheliler için sorgu yapılması esastır.