5271 sayılı CMK'nın 23. maddesi uyarınca, 'aynı işte soruşturma evresinde görev yapmış bulunan hâkimin, kovuşturma evresinde görev yapamayacağı' kuralı, hangi tür işlemleri kapsar? Bir sulh ceza hakiminin verdiği her karar bu yasağı doğurur mu?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #140014

Bu kural, 'Aynı işte soruşturma evresinde görev yapmış bulunan hâkim' ifadesini kullanır. Bu, hakimin soruşturma evresinde, sanığın suçluluğu veya masumiyeti hakkında bir kanaat oluşturabilecek nitelikte kararlar vermiş olmasını ifade eder. Örneğin, şüpheli hakkında tutuklama veya adli kontrol kararı veren, arama veya el koyma kararı veren, iletişimin tespiti kararı veren bir sulh ceza hakimi, aynı şüphelinin davası kovuşturma aşamasına geçtiğinde o davada asliye ceza veya ağır ceza hakimi olarak görev yapamaz. Çünkü bu kararları verirken dosyadaki delilleri incelemiş ve 'kuvvetli suç şüphesi'nin varlığına kanaat getirmiştir. Ancak, hakimin soruşturma evresinde yaptığı her işlem bu yasağı doğurmaz. Metinde de belirtildiği gibi, 'sanık hakkında delil toplanmasını sağlayan ve duruşma hazırlığı yapan hâkim, sanığın suçluluğu hakkında bir kanaat oluşturmadığı için' aynı davada görev alabilir. Örneğin, sadece bir tanığın yurt dışında olduğu için istinabe yoluyla ifadesinin alınmasına karar vermek gibi usuli işlemler bu yasağı doğurmaz.