CMK m.109/4'te sayılan, tutuklama yerine adli kontrol kararı verilebilecek özel durumdaki şüpheliler kimlerdir ve bu kişilerin durumuyla ilgili olarak ilk derece mahkemesinin istisnai yetkisi nedir?

CMK m.109/4, özellikle hassas durumda olan bazı şüpheliler için tutuklama yerine adli kontrolün öncelikli olarak değerlendirilmesi gerektiğini düzenler. Bu kişiler şunlardır: 1) Maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremediği 5275 sayılı Kanun uyarınca tespit edilen şüpheliler. 2) Gebe olan kadın şüpheliler. 3) Doğurduğu tarihten itibaren altı ay geçmemiş bulunan kadın şüpheliler. Bu düzenlemenin getirdiği istisnai yetki ise şudur: Normalde dosya istinaf veya temyiz aşamasındayken adli kontrol kararı verme yetkisi o mahkemelere aittir. Ancak bu fıkrada sayılan durumlar söz konusu olduğunda, hakkında mahkumiyet hükmü verilmiş ve dosyası kanun yolunda olan bir sanık için, 'UYAP kayıtlarını incelemek suretiyle hükmü veren ilk derece mahkemesi de adlî kontrol kararı verebilir.' Bu, sürecin hızlandırılması ve hassas durumdaki kişilerin mağduriyetinin önlenmesi için getirilmiş bir kolaylıktır.