5237 sayılı TCK'nın 20. maddesinde düzenlenen 'ceza sorumluluğunun şahsiliği' ilkesi ile 220. maddesinin 5. fıkrasında düzenlenen 'örgüt yöneticilerinin sorumluluğu' arasında nasıl bir ilişki vardır? Bu durum, şahsilik ilkesinin bir istisnası mıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #139980

Evet, TCK m.220/5'te düzenlenen örgüt yöneticilerinin sorumluluğu, TCK m.20'deki 'ceza sorumluluğunun şahsiliği' ilkesinin kanunla getirilmiş önemli bir istisnasıdır. TCK m.20, 'Kimse başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamaz' diyerek, bir kişinin ancak kendi işlediği suçtan sorumlu olacağını belirtir. Ancak TCK m.220/5, 'Örgüt yöneticileri, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen bütün suçlardan dolayı ayrıca fail olarak cezalandırılır' hükmünü getirmiştir. Bu düzenlemeye göre, bir örgüt yöneticisi, örgüt üyeleri tarafından işlenen suçlara bizzat katılmamış veya azmettirmemiş olsa dahi, sırf yönetici sıfatıyla bu suçlardan 'fail olarak' sorumlu tutulur. Metindeki Yargıtay kararında da belirtildiği gibi, bu düzenleme 'özel bir faillik düzenlemesi' olup, normalde faillik için aranan 'fiil üzerinde ortak hakimiyet kurma' şartını örgüt yöneticileri için aramamaktadır. Bu, örgütlü suçlarla daha etkin mücadele amacıyla getirilmiş istisnai bir sorumluluk halidir.