Bir hakimin davadan çekinmesi durumunda, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde hangi işlemleri yapabilir? Bu kuralın hukuki dayanağı ve amacı nedir?

Hakimin davadan çekinmesi veya reddi talebi üzerine, kural olarak o hakim davayla ilgili bir işlem yapamaz. Ancak, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde istisnai olarak işlem yapma yetkisi vardır. Bu durum, CMK m.29/3'te 'Reddi istenen hâkim, ret hakkında bir karar verilinceye kadar yalnız gecikmesinde sakınca olan işlemleri yapabilir' şeklinde düzenlenmiştir. Benzer şekilde, CMK m.30/3 bu kurala atıf yapar. Bu kuralın amacı, hakimin çekinmesi veya reddi sürecinde delillerin kaybolması, suçüstü halinin sona ermesi, zamanaşımı süresinin dolması gibi telafisi güç veya imkansız sonuçların ortaya çıkmasını engellemektir. Örneğin, acil bir keşif yapılması veya bozulabilecek bir delilin muhafaza altına alınması gibi işlemler bu kapsamda değerlendirilebilir. Metindeki Yargıtay 10. Ceza Dairesi K.2007/14529 kararında, davadan çekilen hakimin hükümlünün imza ve yazı örneklerini alması, 'gecikmesinde sakınca bulunan durum nedeniyle yapılmış işlemlerden' sayılmıştır.