CMK m.30/2 uyarınca, bir hakimin 'tarafsızlığını şüpheye düşürecek sebepler ileri sürerek' davadan çekinmesi durumunda, merciin (inceleme makamının) rolü nedir? Yargıtay kararları ışığında, bir infaz hakiminin daha önce disiplin cezasını onayladığı bir hükümlünün davasına bakmasının bu kapsamda nasıl değerlendirildiğini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #139901

CMK m.30/2'ye göre, bir hakim tarafsızlığını şüpheye düşürecek bir sebep ileri sürerek çekindiğinde, merci (örneğin Asliye Ceza hakimi için Ağır Ceza Mahkemesi) bu çekinmenin 'uygun olup olmadığına' karar verir. Merci, hakimin ileri sürdüğü sebepleri değerlendirerek bir takdir yetkisi kullanır. Metinde atıf yapılan Yargıtay 1. Ceza Dairesi'nin K.2020/1091 ve Yargıtay 8. Ceza Dairesi'nin K.2020/9247 sayılı kararlarına göre, bir hakimin infaz hakimi olarak daha önce aynı sanık ve olaya ilişkin bir disiplin cezasını onaylaması, o olayla ilgili bir kanaatinin oluştuğu ve görüşünün belirginleştiği anlamına gelir. Bu durum, hakimin daha sonra aynı olaya ilişkin ceza davasında 'tarafsızlığını şüpheye düşüreceği' için geçerli bir çekinme sebebidir. Yargıtay, bu gibi durumlarda hakimin çekinme talebinin kabul edilmesi ve davanın başka bir hakime verilmesi gerektiğini, aksi yöndeki merci kararlarının hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir. Bu, adil yargılanma hakkının bir gereğidir.