Yabancı ülkede işlenen ve TCK m. 13 kapsamındaki katalog suçlardan olan 'uyuşturucu madde imal ve ticareti' (TCK m. 188) suçu nedeniyle, yabancı bir ülkede yargılanıp beraat veya mahkûmiyet kararı almış bir kişi hakkında Türkiye'de yeniden yargılama yapılabilir mi? Bu konuda TCK m. 13/3'ün getirdiği kural nedir ve hangi suçlar için geçerlidir?

'Non bis in idem' (aynı fiilden iki kez yargılanmama) ilkesi kural olarak ceza hukukunun temel prensiplerindendir. Ancak TCK m. 13, bu ilkeye çok önemli istisnalar getirmiştir. TCK m. 13/3'e göre, maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yazılı suçlar dolayısıyla yabancı bir ülkede mahkûmiyet veya beraat kararı verilmiş olsa bile, Adalet Bakanının talebi üzerine Türkiye'de yeniden yargılama yapılır. Fıkranın (a) bendinde soykırım ve insanlığa karşı suçlar, (b) bendinde ise Devlete karşı işlenen suçlar (Devletin güvenliği, anayasal düzen vb.) yer almaktadır. Ancak dikkat edilmesi gereken nokta, 'uyuşturucu madde imal ve ticareti' suçunun bu fıkra kapsamında sayılmadığıdır. Bu suç, TCK m. 13/1-e bendinde yer almaktadır. TCK m. 13/3, sadece (a) ve (b) bentlerini kapsadığı için, uyuşturucu ticareti gibi diğer katalog suçlarda 'non bis in idem' ilkesi geçerliliğini korur. Yani, bir kişi yurt dışında uyuşturucu ticareti suçundan yargılanıp hakkında kesinleşmiş bir beraat veya mahkûmiyet kararı verilmişse, kural olarak Türkiye'de aynı fiilden dolayı yeniden yargılanamaz. Bu istisnai yeniden yargılama imkanı, sadece devletin en üst düzey menfaatlerini koruyan (a) ve (b) bentlerindeki suçlar için öngörülmüştür. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/tck-madde-13-diger-suclar.html)