Abdullah Öcalan'ın 15 Şubat 1999'da yakalanması ve mülga TCK m. 125'ten idam cezası alması, sonrasında cezasının ağırlaştırılmış müebbete çevrilmesi ve 5275 sayılı Kanun m. 107/16 ile koşullu salıverilmesinin yasaklanması süreci, 'lehe kanun uygulaması' (TCK m. 7) ilkesi açısından nasıl değerlendirilebilir? Koşullu salıverilmeyi yasaklayan düzenlemenin suç tarihinden sonra yapılmış olması, lehe kanun ilkesine aykırılık teşkil eder mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #139416

Lehe kanun uygulaması (TCK m. 7), sadece suç ve ceza normları için değil, aynı zamanda infaz rejimine ve koşullu salıverilmeye ilişkin hükümler için de geçerlidir. Öcalan'ın suç tarihi 1999 öncesidir. Bu tarihte yürürlükte olan infaz rejiminde, en ağır ceza olan idam cezasının infaz edilmemesi halinde yerine geçen müebbet ağır hapis cezasında belirli bir süre sonra koşullu salıverilme imkanı bulunmaktaydı. Koşullu salıverilmeyi tamamen ortadan kaldıran 5275 sayılı Kanun m. 107/16 hükmü ise suç tarihinden sonra, 2005 yılında yürürlüğe girmiştir. İlk bakışta, suç tarihinden sonra yürürlüğe giren ve infazı ağırlaştıran bu aleyhe düzenlemenin, lehe kanun ilkesine aykırı olduğu düşünülebilir. Ancak makalede de belirtildiği gibi, bu konuda farklı bir argüman ileri sürülmektedir. Öcalan'ın asıl cezası olan idam cezası, 4771 ve 5218 sayılı kanunlarla kaldırılmıştır. İdam cezasını kaldıran bu kanunlar, aynı zamanda belirli suçlar için (Öcalan'ın suçu da dahil) koşullu salıverilmenin uygulanmayacağını hükme bağlamıştır. Yani kanun koyucu, bir yandan idam cezasını kaldırarak lehe bir düzenleme yapmış, diğer yandan bu lehe düzenlemenin karşılığı olarak koşullu salıverilmeyi kaldırmıştır. Bu bir 'paket düzenleme' olarak görüldüğünde, genel sonuç (ağırlaştırılmış müebbet hapis) idam cezasına göre her halükarda lehe olduğu için, bu paketin bir parçası olan koşullu salıverilme yasağının tek başına 'aleyhe kanun' olarak nitelendirilemeyeceği savunulmaktadır. Bu yoruma göre, lehe kanun ilkesi ihlal edilmemiştir, çünkü idam cezasının kaldırılması daha büyük bir lehe durumdur. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/kosullu-saliverilmesi-yasak-olan-ocalanin-umut-hakki/)