5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 107. maddesinin 16. fıkrası, belirli terör ve devlete karşı suçlardan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar için koşullu salıverilme hükümlerinin uygulanmayacağını belirtmektedir. Bu düzenlemenin, AİHM'in 'Vinter ve diğerleri - Birleşik Krallık' ve 'Öcalan (No.2) - Türkiye' kararlarında ele alınan 'umut hakkı' (right to hope) ile ilişkisini ve yarattığı hukuki çelişkiyi Anayasa m. 90/5 bağlamında analiz ediniz.
5275 sayılı Kanun'un 107/16. fıkrası, belirli suçlardan mahkum olanların cezalarının ölünceye kadar infaz edileceğini öngörerek, bu hükümlüler için koşullu salıverilme imkanını tamamen ortadan kaldırmaktadır. Bu durum, AİHM içtihadıyla geliştirilen 'umut hakkı' ile doğrudan çelişmektedir. 'Umut hakkı', AİHS'nin 3. maddesi (işkence ve insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele yasağı) kapsamında, indirilemez ömür boyu hapis cezalarının insan onuruyla bağdaşmadığı, her mahkumun bir gün serbest kalabilme umuduna sahip olması gerektiği ve cezasının belirli bir süre (AİHM Vinter kararında 25 yıl olarak işaret edilmiştir) geçtikten sonra gözden geçirilme imkanının bulunması gerektiği ilkesine dayanır. AİHM, Öcalan (No.2) kararında, 5275 sayılı Kanun m. 107/16'nın varlığı nedeniyle Türkiye'nin umut hakkını, dolayısıyla AİHS m. 3'ü ihlal ettiğine karar vermiştir. Bu noktada Anayasa m. 90/5 devreye girmektedir. Bu maddeye göre, usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin uluslararası sözleşmelerle (AİHS gibi) kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi halinde, milletlerarası sözleşme hükümleri esas alınır. Dolayısıyla, 5275 sayılı Kanun m. 107/16 ile AİHS m. 3 (AİHM'in yorumuyla 'umut hakkı') arasında bir çelişki vardır ve Anayasa m. 90/5 gereği AİHS hükmünün üstünlüğü ilkesi uyarınca, iç hukukta 'umut hakkı'nı tesis edecek bir yasal düzenleme yapılması gerekmektedir. Mevcut durumda bu düzenleme yapılmadığı için, iç hukuk ile AİHM içtihadı arasındaki çelişki devam etmektedir. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/kosullu-saliverilmesi-yasak-olan-ocalanin-umut-hakki/)