Karşılıklı bir kavga olayında ilk haksız hareketin kimden geldiğinin her türlü şüpheden uzak, kesin delillerle saptanamadığı durumlarda, sanık hakkında TCK m. 29'da düzenlenen haksız tahrik hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı ve uygulanacaksa hangi oranda uygulanması gerektiği konusunda Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun (YCGK) 2002 ve 2021 tarihli kararları arasında bir içtihat farklılığı var mıdır? Bu konudaki güncel Yargıtay uygulamasını ve doktrindeki eleştirileri tartışınız.
İlk haksız hareketin kimden geldiğinin belirlenemediği durumlarda 'şüpheden sanık yararlanır' (in dubio pro reo) ilkesi gereğince sanık lehine haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiği Yargıtay tarafından kabul edilmektedir. Ancak indirimin oranı konusunda YCGK kararları arasında farklılık göze çarpmaktadır. YCGK'nın 22.10.2002 tarihli ve 2002/4-238 E. sayılı kararında, bu durumda sanığın fiilini 'hafif haksız tahrik' altında işlediği kabul edilerek indirimin asgari oranda (1/4) yapılması gerektiği belirtilmiştir. Buna karşılık, YCGK'nın 21.09.2021 tarihli ve 2017/180 E. sayılı kararında ise, benzer bir durumda sanık hakkında azami oranda indirim yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Makalede belirtildiği üzere, bu durum bir içtihat değişikliğinden ziyade, 2021 tarihli kararın somut olayın özelliklerine göre verilmiş bir karar olduğu şeklinde yorumlanmaktadır. Nitekim güncel Yargıtay 1. Ceza Dairesi kararları, hala 2002 tarihli YCGK kararına atıf yaparak asgari oranda indirim uygulamaktadır. Doktrindeki eleştiri ise, şüphenin sanık lehine yorumlanması ilkesinin sadece haksız tahrikin varlığı için değil, aynı zamanda meşru savunma (TCK m. 25) gibi daha lehe olan kurumlar için de uygulanması gerektiği yönündedir. Ayrıca, indirimin oranının asgari veya azami şeklinde kurala bağlanmasının, mahkemenin TCK m. 29'daki takdir yetkisini kısıtlayacağı ve her somut olayın kendi koşullarına göre 'makul' bir oranda indirim yapılması gerektiği savunulmaktadır. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/ilk-haksiz-hareketin-kimden-geldiginin-belirlenemedigi-durumda-haksiz-tahrik/)