Çekişmeli bir boşanma davasında, mal paylaşımı talebi boşanma davası dilekçesinde ileri sürülmemişse, davalı eş bu talebini en geç ne zamana kadar ileri sürebilir? Yargıtay'ın 'öninceleme duruşması'nı bir sınır olarak kabul etmesinin usul hukukundaki dayanağı nedir?

Çekişmeli boşanma davasında, mal paylaşımı (katılma alacağı), nafaka ve tazminat gibi boşanmanın fer'i (eki) niteliğindeki talepler, boşanma davasıyla birlikte ileri sürülebilir. Davacı bu taleplerini dava dilekçesinde belirtir. Eğer davacı belirtmemişse veya davalı da bu tür karşı taleplerde bulunacaksa, bu taleplerini en geç 'öninceleme duruşmasına kadar' bildirmelidir. Yargıtay'ın bu konudaki yerleşik içtihadının usul hukukundaki dayanağı, HMK m. 141'de düzenlenen 'iddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı'dır. Bu maddeye göre, taraflar, dilekçelerin karşılıklı verilmesinden (cevap ve cevaba cevap) sonra, karşı tarafın açık rızası olmaksızın veya ıslah yoluna başvurmaksızın iddia ve savunmalarını genişletemez veya değiştiremezler. Öninceleme duruşması, dilekçeler teatisi aşamasının bittiği ve mahkemenin tarafların iddia ve savunmalarını tespit ederek uyuşmazlık konularını belirlediği aşamadır. Bu aşamadan sonra yeni bir talep (mal paylaşımı, nafaka, tazminat gibi) ileri sürmek, iddianın genişletilmesi anlamına gelir ve bu yasağa takılır. Bu nedenle, davalı eşin bu tür taleplerini en geç öninceleme duruşmasında, hatta uygulamada genellikle cevap dilekçesiyle birlikte ileri sürmesi gerekmektedir. (Kaynak: www.calinokcuhukuk.com/bosanma-davasi/)