CMK m. 14'te düzenlenen yurt dışı suçlarında yetki kuralları ile TCK m. 11-12-13'te düzenlenen Türk ceza kanunlarının yer bakımından uygulama kuralları arasındaki hiyerarşik veya öncelik-sonralık ilişkisi nedir? Bir olaya CMK m. 14'ün uygulanabilmesi için öncelikle hangi şartın gerçekleşmesi gerekir?

Bu iki grup kural arasında bir öncelik-sonralık ilişkisi vardır. TCK m. 11, 12 ve 13'teki maddeler, 'maddi ceza hukuku' kuralları olup, bir fiile Türk ceza kanunlarının uygulanıp uygulanamayacağını, yani Türk mahkemelerinin 'yargılama hakkı' olup olmadığını belirler. CMK m. 14 ise bir 'muhakeme hukuku' kuralıdır ve ancak Türk mahkemelerinin yargılama hakkının var olduğu tespit edildikten sonra, bu yargılamayı Türkiye içindeki 'hangi yer mahkemesinin' yapacağını, yani 'coğrafi yetkiyi' belirler. Dolayısıyla, bir olaya CMK m. 14'ün uygulanabilmesi için öncelikle o olayın TCK m. 11, 12 veya 13'teki şartları taşıyarak Türk ceza kanunlarının uygulama alanına girdiğinin, yani Türkiye'de soruşturulması ve kovuşturulması gereken bir suç olduğunun tespit edilmesi gerekir. Eğer bir fiil, TCK'daki bu maddelere göre Türk mahkemelerinin yargı yetkisi dışında kalıyorsa, CMK m. 14'e göre bir yetkili mahkeme aramanın anlamı kalmaz. Kısacası, TCK'daki maddeler 'yargı hakkını', CMK'daki madde ise bu hakkın 'kullanılacağı yeri' düzenler; yargı hakkı olmadan yetkili yerin aranması söz konusu olamaz. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/ceza-muhakemesi-kanunu-14-madde-cmk/)